Ανθρωποι Του Ψεύδους

Από ένα βιβλίο που διάβασα τον Δεκέμβριο του 2000 και μου έδωσε σκέψεις που δεν είχα ως τότε κάνει. Το βιβλίο λέγεται Ανθρωποι του Ψεύδους του Σκοτ Πεκ εκδ Κέδρος.



Μια πραγματεία πάνω στην έννοια του ανθρώπινου κακού... (Μετά τις τελευταίες μαύρες σκέψεις...)

1. Ως κακό ορίζουμε τη δύναμη εκείνη που κατοικεί είτε μέσα στους ανθρώπους, είτε έξω απ΄αυτούς, η οποία επιζητεί να σκοτώσει τη ζωή ή τη ζωτικότητα. Και το καλό το αντίθετό του. Το καλό είναι αυτό που προάγει τη ζωή και τη ζωτικότητα.


2. Το να αισθάνεσαι ένοχος για κάτι που δεν είναι κακό, είναι περιττό και αρρωστημένο. Το να μην αισθάνεσαι ένοχος για κάτι που είναι κακό, είναι επίσης αρρωστημένο...



3. Καθώς οι άνθρωποι μάχονταν εναντίον του κακού κατά τη διάρκεια των αιώνων, συνειδητά ή ασυνείδητα κατέγραφαν τα μαθήματα που έπαιρναν δημιουργώντας μυθικές ιστορίες. Το σώμα της μυθολογίας είναι μια τεράστια αποθήκη τέτοιων μαθημάτων - που συνεχίζουμε να γεμίζουμε.


4. Για τα παιδιά - ακόμη και για τους έφηβους - οι γονείς τους είναι σαν θεοί. Ο τρόπος που ενεργούν οι γονείς φαίνεται σωστός. Τα παιδιά σπάνια είναι σε θέση να συγκρίνουν τους γονείς τους με άλλους γονείς. Δεν είναι σε θέση να εκτιμήσουν ρεαλιστικά τη συμπεριφορά των γονέων τους. Αν τύχει άσχημης μεταχείρισης από τους γονείς του, ένα παιδί, συνήθως, θα υποθέσει ότι το ίδιο είναι κακό. Αν του φερθούν σαν ένα κακό, ηλίθιο πολίτη δεύτερης κατηγορίας, θα μεγαλώσει με την εικόνα ενός κακού, ηλίθιου πολίτη δεύτερης κατηγορίας για τον εαυτό του. Όταν μεγαλώνουν χωρίς αγάπη, τα παιδιά καταλήγουν να πιστεύουν ότι τα ίδια δεν αξίζουν την αγάπη.


5. Οι έφηβοι είναι οι πιο εσωστρεφείς άνθρωποι. Δεν συνηθίζουν να εκμυστηρεύονται τα μύχια της ψυχής τους σε κανέναν.

6. Υπάρχει και μια άλλη αντίδραση που συχνά προκαλούν μέσα μας οι κακοί άνθρωποι: σύγχιση.


7. Οι κακοί άνθρωποι εξακολουθούν να είναι τρομακτικοί, είναι όμως και αξιολύπητοι. Τρέχοντας πάντα να ξεφύγουν από το φως που θα τους εξέθετε στον εαυτό τους και από την φωνή της ίδιας τους της συνείδησης είναι οι πιο τρομαγμένοι άνθρωποι. Ζουν τις ζωές τους κυριευμένοι από πανικό. Δεν χρειάζεται να τους στείλει κανένας σε καμιά κόλαση... βρίσκονται ήδη σε αυτήν. Ο Θεός δεν μας τιμωρεί. Τιμωρούμε οι ίδιοι τους εαυτούς μας. Εκείνοι που βρίσκονται στην κόλαση βρίσκονται με δική τους επιλογή. Στην πραγματικότητα, θα μπορούσαν να φύγουν οποιαδήποτε στιγμή θα διάλεγαν, μόνο που οι αξίες τους είναι τέτοιες, ώστε να κάνουν το μονοπάτι της διαφυγής από την κόλαση να φαίνεται ανυπέρβλητα επικίνδυνο, τρομακτικά οδυνηρό και απίστευτα δύσκολο.
Και έτσι παραμένουν στη κόλαση, επειδή τους φαίνεται ασφαλής και εύκολη. Το προτιμούν έτσι. Η αντίληψη ότι οι άνθρωποι βρίσκονται στη κόλαση με δική τους επιλογή δεν είναι ευρέως αποδεκτή, είναι όμως γεγονός ότι αληθεύει και από ψυχολογική και από θεολογική άποψη...


8. Μέσα σε 20 χρόνια δεν έχω μάθει τίποτα που να λέει ότι οι κακοί άνθρωποι μπορούν να επηρεαστούν γρήγορα και με κάποιον τρόπο, εκτός από την χρήση ωμής εξουσίας. Δεν ανταποκρίνονται βραχυπρόθεσμα, σε καμιά φιλική ευγένεια ή σε κάποιο άλλο είδος πνευματικής πειθούς που γνωρίζω.


9. Ο πιο γενικός ορισμός της αμαρτίας είναι αστοχία. Αυτό σημαίνει ότι αμαρτάνουμε κάθε φορά που δεν καταφέρνουμε να χτυπήσουμε το κέντρο του στόχου. Η αμαρτία δεν είναι τίποτα λιγότερο και τίποτα περισσότερο από την αποτυχία να είμαστε συνεχώς τέλειοι. Και επειδή είναι αδύνατον να είμαστε συνεχώς τέλειοι, είμαστε όλοι αμαρτωλοί. Αποτυγχάνουμε να κάνουμε το καλύτερο βάσει των δυνατοτήτων μας και με κάθε αποτυχία διαπράττουμε ένα ψευτοέγκλημα - απέναντι στο Θεό, στους γείτονές μας ή στους εαυτούς μας, αν όχι, ένα πραγματικό έγκλημα απέναντι στο νόμο. Φυσικά υπάρχουν εγκλήματα μεγαλύτερης και μικρότερης σημασίας.

10.... Οταν ο Θεός μας δημιουργούσε κατ΄εικόνα Του και μας έδινε ελεύθερη βούληση, έπρεπε να μας αφήσει και την επιλογή του κακού.

11. Η σύμπτωση είναι ο τρόπος του Θεού να παραμένει ανώνυμος.

12. Ενα κριτήριο και ίσως το καλύτερο κριτήριο - για το μεγαλείο ενός ανθρώπου είναι η ικανότητα του να υποφέρει.

13. Αυτός που ακολουθεί δεν είναι ένα ολοκληρωμένο άτομο. Αυτός που έχει αποδεχτεί το ρόλο του μη σκεπτόμενου και του μη ηγέτη, έχει χάσει την ικανότητά του να σκέπτεται και να ηγείται. Και επειδή η σκέψη και η ηγεσία δεν ανήκουν πια στον τομέα ή στα καθήκοντά του, συνήθως έχει ξεπουλήσει και την ίδια την συνείδησή του...

14. Ονειρεύομαι μια εποχή που τα παιδιά θα διδάσκονται ότι η νωθρότητα και ο ναρκισσισμός βρίσκονται στη ρίζα κάθε ανθρώπινου κακού, και τους λόγους που συμβαίνει αυτό... που θα μαθαίνουν ότι η σημασία κάθε ανθρώπου είναι ιερή. Θα μαθαίνουν ότι η φυσική τάση του ατόμου μέσα σε μια ομάδα είναι να υποτάσσει την ηθική κρίση του σε αυτήν του αρχηγού, και ότι αυτή η τάση πρέπει να καταπολεμείται. Και, τελικά, θα αναγνωρίζουν τον συνεχή έλεγχο του εαυτού μας για νωθρότητα και ναρκισσισμό ως προσωπική ευθύνη του καθενός, και θα μάθουν να εξαγνίζουν τους εαυτούς τους. Αυτό θα το κάνουν γνωρίζοντας ότι ένας τέτοιος προσωπικός εξαγνισμός είναι απαραίτητος όχι μόνο για την σωτηρία της δικής τους ψυχής, αλλά και για τη σωτηρία ολόκληρου του κόσμου...

15. Η οδός της αγάπης είναι μια δυναμική ισορροπία αντιθέσεων, μια οδυνηρή δημιουργική ένταση αμφιβολιών, ένα δύσκολο τεντωμένο σχοινί ανάμεσα σε ακραίους, αλλά ευκολότερους, τρόπους δράσης. Σκεφτείτε το μεγάλωμα ενός παιδιού. Αν απορρίπτουμε όλες τις κακές πράξεις του, δεν του δείχνουμε αγάπη. Αν ανεχόμαστε όλες τις κακές πράξεις του, πάλι δεν του δείχνουμε αγάπη. Πρέπει, με κάποιον τρόπο, να είμαστε ταυτόχρονα, και ανεκτικοί και σκληροί και δεκτικοί και απαιτητικοί και αυστηροί και ευέλικτοι. Απαιτείται μια Θεϊκή Συμπόνοια.


Ενας ιερέας περιέγραψε αυτήν τη συμπόνια του Θεού για τον άνθρωπο, βάζοντας στο στόμα του Θεού αυτά τα λόγια: (dr Charles Robinson 4-11-73)


"Σε γνωρίζω. Εγω σε δημιούργησα. Σε αγάπησα από τότε που βρέθηκες στη μήτρα της μητέρας σου. Απομακρύνθηκες από την αγάπη μου - όπως τώρα ξέρεις - αλλά εξακολουθώ να σε αγαπώ, παρ΄όλα αυτά, και δεν θα σ΄αγαπώ λιγότερο, όσο και να απομακρύνεσαι. Εγώ ο ίδιος είμαι που υποστηρίζω την ίδια τη δύναμη της φυγής σου, και ποτέ δεν πρόκειται να σε εγκαταλείψω. ΣΕ ΔΕΧΟΜΑΙ ΟΠΩΣ ΕΙΣΑΙ!


Οι αμαρτίες σου έχουν συγχωρεθεί. Ξέρω όλα τα βάσανά σου. Πάντα τα ήξερα. Πολύ πέρα από την κατανόησή σου. Κάθε φορά που υποφέρεις, υποφέρω κι εγω μαζί σου. Ξέρω επίσης όλα τα κολπάκια με τα οποία προσπαθείς να κρύψεις από τον εαυτό σου και από τους άλλους ανθρώπους την ασχήμια που έφερες στη ζωή σου. Όμως, είσαι ένα όμορφο πλάσμα. Έχεις ομορφιά πολύ βαθύτερα από εκεί που μπορείς να δεις. Είσαι όμορφος/η, επειδή η μοναδικότητα της ύπαρξής σου αντικατοπτρίζει ήδη κάτι από την αγιότητά μου μ΄έναν τρόπο που δεν γνωρίζει τέλος.


Είσαι ένα όμορφο πλάσμα, γιατί εγώ και μόνο εγώ, βλέπω την ακόμη μεγαλύτερη ομορφιά που θα αποκτήσεις. Η δύναμη της αγάπης μου που τελειοποιείται στην αδυναμία να σε μεταμορφώσει... θα γίνεις ένας τέλεια όμορφος άνθρωπος με έναν μοναδικό και αναντικατάστατο τρόπο τον οποίο δεν θα σκεφτούμε ούτε εσύ, ούτε εγω μόνοι μας...


Θα τον σκεφτούμε μαζί...

16. ...Δεν ξέρω πως γίνεται αυτό. Ξέρω ότι γίνεται. Ξέρω ότι οι καλοί άνθρωποι μπορούν σκόπιμα να αφήνουν τους εαυτούς τους να καταλαμβάνονται από το κακό άλλων ανθρώπων, να συντρίβονται και εντούτοις, να μην συντρίβονται, ακόμη και να σκοτώνονται, κατά κάποιον τρόπο, και παρόλα αυτά, να επιβιώνουν και να μην υποκείπτουν. Κάθε φορά που συμβαίνει αυτό γίνεται μια ελαφριά μετατόπιση της ισορροπίας στις αντιμαχόμενες δυνάμεις του κόσμου...

Ελπίζω να μην σας κούρασε. Η συνέχεια στο βιβλίο...