Από Αύριο Σχολείο....

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ ΜΕ ΑΓΑΠΗ

(αντιγράφω από την εφημερίδα ΜΕΤΡΟ με ημερομηνία 28-12-04)

Ενας Ελληνας μαθητής γράφει στον Φινλανδό συνομήλικό του για το εκπαιδευτικό σύστημα στη χώρα μας.

Αγαπητέ φίλε Μάρκο,

Σ΄ευχαριστώ για τις πληροφορίες που μου έδωσες, αλλά χωρίς να το θέλεις με έριξες σε βαθιά κατάθλιψη. Διαβάζοντας το γράμμα σου η γιαγιά μου, μου είπε πως "το σχολείο σας θυμίζει λίγο τις φιλοσοφικές σχολές στην αρχαία Ελλάδα, όπου παιδαγωγοί - μέντορες και μαθητές ζούσαν, δούλευαν και δημιουργούσαν γνώση μαζί, μέσα σε ένα περιβάλλον αμοιβαίου σεβασμού". Ενω σήμερα ο "μέντωρ" έγινε "κύριος καθηγητής", ο οποίος ηγείται από την έδρα του κοπαδιού των αμνών, εκ των οποίων οι περισσότεροι προορίζονται για θυσία στον "Μινώταυρο".

Με ρωτάς για το δικό μας εκπαιδευτικό σύστημα και δεν ξέρω στ΄αλήθεια από που να αρχίσω. Κάθε τόσο βγαίνουν διάφοροι υπεύθυνοι, ανεύθυνοι, δημοσιογράφοι, γονείς παππάδες, στρατηγοί και καλαμαράδες και ο καθένας λέει, γράφει και προτείνει ό,τι γουστάρει "για εμας χωρίς εμάς".

Εν τω μεταξύ, όλοι ασχολούνται μόνο για μερικές ώρες με θέματα παιδείας, μέχρι να προκύψει το επόμενο εθνικό θέμα για τις εξεταστικές ή για το αν ο Sakis θα εμφανιστεί στο MTV και η Κακομοίρα θα κάνει δίσκο με τον Σαββόπουλο, οπότε ξεχνιούνται όλα και το πρόβλημα μετατίθεται ξανά στις καλένδες.

Φίλε μου, είμαι σε πλήρη σύγχυση και το μόνο που μπορώ να εμπιστευτώ είναι πλέον η "ομαδάρα μου", γι΄αυτό με βλέπεις και τόσο "κολλημένο με την μπάλα". Ζηλεύω πολύ το σχολείο σας, το Ylaste, αλλά πολύ φοβάμαι πως, έτσι όπως μας έκαναν, σε ένα τέτοιο σχολείο εγω και οι περισσότεροι φίλοι μου θα λέγαμε Asta la vista, baby aste. Ηδη η διαρροή στο σχολείο μου ξεπερνάει το 25%, παρότι έξω από το σχολείο δεν περνάμε καλύτερα. Αντι να διασκεδάζουμε παίζοντας και μαθαίνοντας με κέφι, διασκεδάζουμε κάνοντας πλάκες με συμμαθητές και καθηγητές για να ξορκίσουμε τις αγωνίες και τους φόβους μας για το μέλλον. Τα μοναδικά συστήματα που γνωρίζω είναι αυτά του στοιχήματος και του... Μπάγεβιτς.

Ας μπούμε κατευθείαν στο θέμα μας. Το σχολείο μου είναι δημόσιο και βρίσκεται σε μια εργατική συνοικία στον Κορυδαλλό, κοντά στις φυλακές. Δεν έχει καμιά σχέση με τα ιδιωτικά, τα οποία γνωρίζω μόνο από περιγραφές. Το σύστημα το δικό μας, με το σύστημα της Εκάλης ή του Γείτονα έχει τόση σχέση, όση και το σύστημα του Μπάγιεβιτς με το σύστημα Σάντος.

Το κτίριο του σχολείου είναι όπως όλα στην περιοχή μας. Ούτε καλύτερο, ούτε χειρότερο από το κτίριο των φυλακών που είναι δίπλα μας. Λένε πως όταν πριν από 70 χρόνια είχε δημιουργηθεί αυτό το αρχιτεκτονικό σχέδιο, είχε πάρει διεθνές βραβείο για τις πρωτοποριακές του γραμμές. Ηταν το πρώτο και τελευταίο διεθνές βραβείο για την παιδεία μας.

Γι΄αυτό και τυποποιήθηκε από τον ΟΣΚ και έγινε κάτι σαν σύμβολο. Πρόσφατα μας επισκέφτηκαν μαθητές από τη Γερμανία και μόλις αντίκρυσαν το κτίριο έμειναν με το στόμα ανοιχτό: "Αααα, βλέπουμε ότι έχετε και γκαράζ αυτοκινήτων", μας είπαν. "Οχι" τους είπαμε, "αυτό είναι όλο το σχολικό συγκρότημα" και ξαφνικά από υπερήφανοι μαθητές γίναμε αυτοκινητάκια (...)

Τα κτίρια λοιπόν είναι λιτά και κρύα και επειδή λείπει εντελώς το πράσινο, τα γεμίσαμε με γκράφιτι, για να μοιάζουν πιο ανθρώπινα. Το σχολείο αρχίζει στις 8:15 το πρωί. Αφού ακούσουμε μερικές γενικές συμβουλές και καμιά φορά και μερικές ονομαστικές "καμπάνες" από τον "κύριο διευθυντή", αρχίζει η "θρησκευτική κατάνυξη". Οταν ο ίδιος ο Υιός του Θεού έπρεπε να απομονωθεί ακόμη και από τους Μαθητές του για να επικοινωνήσει με τον ίδιο τον Πατέρα Του, εμείς προσευχόμεθα μαζικά και ολίγον υποκριτικά και αυτό είναι φυσικό, αφού τα μισά παιδιά είναι άλλων θρησκευτικών δογμάτων και ξέρουμε ότι από μέσα τους θα βρίζουν τα Θεία μας. Μετά από αυτό το πρώτο μάθημα σύνεσης και υποκριτικής, που βαφτίζεται αυτοσυγκέντρωση και περισυλλογή, μπαίνουμε στην τάξη εξαγριωμένοι και έτοιμοι για τη μάχη... Αφού πάρει τις απουσίες ο σπασίκλας, δηλαδή ο καλύτερος μαθητής, αρχίζει το παιχνίδι της μάθησης.

Ευτυχώς οι πολύ καλοί μαθητές δεν είναι παραπάνω από δυό τρείς και έτσι τις τραυματικές εμπειρίες τις έχουν αυτοί κι όχι εμείς, που είμαστε η πλειοψηφία.

Λοιπόν, το αυστηρό ύφος υποδοχής του ¨κύριου Διευθυντή" στο προαύλιο διαδέχεται το βλοσυρό του "κυρίου καθηγητή" μέσα στη τάξη. Σε αντίθεση με εσάς, που προσφωνείτε με αναίδεια τον "κύριο καθηγητή" "ε, δάσκαλε, hei ope" και του μιλάτε στον ενικό σαν να είστε φίλοι, εμείς λέμε "πολιτισμένα" "κύριε". "Δεν πρέπει να τους πάρουμε τον αέρα"...

Δεν ξέρω ποιό είναι πιο σωστό, όμως η γιαγιά μου που ξέρει, μου λέει ότι την προσφώνηση "κύριε" δεν τη χρησιμοποιούσαν ποτέ οι πρόγονοί μας , αλλά είναι κληρονομιά και κατάλοιπο του ασιατικού δεσποτισμού. Ακόμη και οι μαθητές των μεγάλων σοφών Πλάτωνος και Αριστοτέλη τους προσφωνούσαν με το "διδάσκαλε". Μόνο οι σκλάβοι προσφωνούσαν τον ιδιοκτήτη τους με το "κύριέ μου" που σημαίνει "ιδιοκτήτη μου".

Ετσι, σύμφωνα με την ιουδαϊκή-ισλαμική παράδοση, αλλάξαμε και τη γλώσσα μας.

Οι λέξεις αρετή, σεβασμός, ειλικρίνεια, σεμνότης, σοβαρότης, αγάπη του κάλλους και της γνώσης και ΄λλες "κακές ελληνικές λέξεις" υποκαταστάθηκαν από τις νέες λέξεις δόλος, υποταγή, φαρισαϊσμός, σεμνοτυφία, σοβαροφάνεια, μίσος για το γυμνό και την επιστημονική γνώση. Μαζί με τα γυμνά σώματα σκεπάσαμε την ελεύθερη σκέψη και τις ψυχές μας. Αθώες και μικρές αλλαγές, με βαριές και μεγάλες συνέπειες σε όλα τα επίπεδα ανθρωπίνων σχέσεων (σχολικών, εργασιακών, μεταξύ των δυό φύλων κλπ). Τα πρώτα αυτά μαθήματα είναι τα σημαντικότερα για την μετέπειτα ζωή μας, λένε.

Τον τελευταίο καιρό, το βλοσυρό ύφος των "κυρίων πνευματικών μας ιδιοκτητών" οξύνθηκε, διότι πολλοί έχασαν τις υλικές τους ιδιοκτησίες στο χρηματιστήριο. Την περίοδο 98-99 όταν το χρηματιστήριο πήγαινε καλά, η μοναδική τηλεόραση του σχολείου ήταν στην αίθουσα των "κυρίων", ρυθμισμένη σε ένα κανάλι, που έδειχνε on line την εξέλιξη των τιμών στο ΧΑΑ. Από την έκφραση του προσώπου τους καταλαβαίναμε αν έπεσαν ή ανέβηκαν οι τιμές.

Μπορεί εσείς με τους καθηγητές σας να έχετε μια ιδανική επικοινωνία σε επίπεδο ισότιμης, γνωστικής νοημοσύνης, εμείς όμως έχουμε άριστη σε επίπεδο ιεραρχικής συναισθηματικής νοημοσύνης. Μας "σέβονται" και μας "πονάνε" ψυχικά και τους το ανταποδίδουμε.

Για ενισχυτικά μαθήματα, βέβαια, δεν συζητάμε. Οι περισσότεροι δεν έχουν ελεύθερο χρόνο να προετοιμαστούν ούτε για τα βασικά μαθήματα, γιατί πρέπει να βγάλουν τα χαμένα από παράλληλες δραστηριότητες.

Φέτος γνωρίσαμε για πρώτη φορά τον κανονικό καθηγητή της βιολογίας, που είχε αφήσει την οργανική του θέση για επτά χρόνια, με εκπαιδευτική άδεια, για να κάνει μεταπτυχιακά για το περιβάλλον. Επτά χρόνια έκανε ιδιαίτερα στο Κολωνάκι και μετρήσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε ουζερί της Δεξαμενής. Κάτι που βοήθησε την οικονομία μας και εξηγεί τις υπερβολικές τιμές των καφενείων και των ουζερί της Αθήνας που είναι γεμάτα από το πρωί, όμως δεν βοήθησε καθόλου το περιβάλλον μας και ακόμη λιγότερο εμας, διότι γύρισε πιο σνομπ...

Υστερόγραφο:

Και μια και μιλήσαμε για την σημασία των προτύπων, ο πιο σοβαρός Ελληνας πρότυπο είναι ο "πρίγκιπας Μπάγιεβιτς". Αυτόν έπρεπε να είχαμε υπουργό παιδείας. Μετά τον αγώνα με την Λίβερπουλ είπε τρις: "Εγω φταίω, ναι εγω φταίω, εγω φταίω για όλα". Ας δω ρε φίλε, να το λέει και ένας υπουργός Παιδείας ή οι καθηγητές μας και υπόσχομαι να γίνω ο πρώτος μαθητής. Δεν μπορεί για όλα να φταίμε εμείς και να μας περιγελούν οι σοβαροφανείς "μεγάλοι".

Στον Καναδά, που είναι επίσης ανάμεσα στις πρώτες πέντε χώρες στον κόσμο, η μεταρύθμιση, όπως μουη γράφει η θεία μου απο το Τορόντο, άρχισε πριν 20 χρόνια με το σύνθημα των δασκάλων τους: "Ζήτω. Βρήκαμε ποιός είναι εχθρός της παιδείας μας, είμαστε εμείς οι ίδιοι". Σπάνια θα βρεις Ελληνα δάσκαλο που να μην έχει πει σε παρέες ειρωνικά: "έχω ένα σωρό κούτσουρα απελέκητα στην τάξη". Μα δάσκαλε και κύρη μου, η δουλειά σου είναι να τα πελεκήσεις πνευματικά και όχι να τα κουτσουρέψεις ψυχικά. Υπάρχουν κι άλλοι πιο πρακτικοί τρόποι για να θεραπεύσεις τη νεύρωση του ανικανοποίητού σου. Αφησε τις δικαιολογίες με τα λίγα χρήματα, γιατί το ήξερες από πριν και κανείς δεν σου έβαλε το περίστροφο στον κρόταφο για να γίνεις δάσκαλος.

Φίλε μου, εδω ζούμε όλοι μέσα σε ένα κοινωνικό ψέμα και μας αρέσει, κατάλαβες;

Κοινώς, "την βρίσκουμε" όλοι και μας αρέσει να βράζουμε μες το ζουμί μας κραυγάζοντας: "Είμαστε νικητές, είμαστε οι πρώτοι, αλλά μας υποθάλπουν οι ξένοι δάκτυλοι". Ξέρω, θα μου πεις ότι οι αρχαίοι μας πρόγονοι πέτυχαν ό,τι πέτυχαν γιατί αμφισβητούσαν συνεχώς τα πάντα και πιο πολύ τον εαυτό τους, γι΄αυτό επιδίωκαν συνεχώς το βέλτιστο-άριστα. Ομως, αν έρθεις ποτέ στην Ελλάδα, μην κάνεις το λάθος και μας αμφισβητήσεις, γιατί ο νεοέλληνας τα ξέρει όλα αυτά, αλλά δεν του αρέσει να τα ακούει.

Υπάρχουν στιγμές που σκέφτομαι ότι ο μυθικός αμφισβητίας και πατέρας των επιστημών και των τεχνών, Προμηθέας, είναι αλυσοδεμένος στα υπόγεια της οδού Μητροπόλεως και περιμένει τον νέο Ηρακλή, που αψηφώντας την οργή των σύγχρονων θεών του χρήματος και των διαπλοκών, θα τον απελευθερώσει για να ολοκληρώσει το έργο του. Αν η διαπλοκή για τα μεγάλα έργα αφορά σε μερικές χιλιάδες, η διαπλοκή για την παιδεία αφορά σε εκατομμύρια νοσταλγών της λοβιτούρας και της τσέπης.

Και μια τελευταία παράκληση, μια και είσαι τόσο κοντά στον Αι Βασίλη: δεν πας μια βόλτα να του πεις φέτος αντί για δώρα να μας έρθει με καμιά μαγκούρα στην Ελλάδα και όποιον πάρει ο χάρος;

Συγνώμη φίλε, αλλά πρέπει να διακόψω. "Εχω αγώνα αύριο".

Σωκράτης Ελληνιάδης

(για την διόρθωση και αντιγραφή: Αλέξανδρος Πιστοφιλίδης)